Wspomnienie o śp. prof. dr hab. Aleksandrze Stachak (1931–2026)
Z głębokim smutkiem żegnamy śp. prof. dr hab. Aleksandrę Stachak, wybitną specjalistkę w zakresie botaniki i dendrologii, związaną przez całe swoje życie zawodowe ze szczecińskim środowiskiem akademickim.
Pani Profesor urodziła się w 1931 roku w Wilnie. Swoją naukową drogę rozpoczęła na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie w 1952 roku ukończyła studia ze specjalnością botaniczną. Trzy lata później, w 1955 roku, podjęła pracę jako asystent naukowo-dydaktyczny w Katedrze Botaniki Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie (późniejszej Akademii Rolniczej). To właśnie z tą uczelnią związała swoje losy na kolejne dekady, uzyskując stopień doktora (1963) oraz doktora habilitowanego (1968).
Jej wizjonerskie podejście do nauki zaowocowało na początku lat 90. utworzeniem Zakładu Dendrologii
i Roślin Ozdobnych, przekształconego później w Zakład Dendrologii i Kształtowania Terenów Zieleni, którym kierowała aż do przejścia na emeryturę w 2001 roku. Była, wraz z prof. Stefanem Kownasem, dr Antoniną Sienicką i dr Urszulą Grinn – prekursorką „zachodniopomorskiej dendrologii” rozwijając ją naukowo i praktycznie, m.in. poprzez rozpoznanie bogatej i bioróżnorodnej dendroflory naszego regionu. Do zasług Pani Profesor należy rozwój Kształtowania Terenów Zieleni na dawnej AR, dającej przyrodnicze i ogrodnicze podstawy utworzenia kierunku Architektura Krajobrazu na WKŚiR ZUT. Pani Profesor stworzyła także wokół siebie unikalną przestrzeń dla pasjonatów – niezapomniane spotkania dendrologiczne w ostatnie czwartki miesiąca gromadziły ludzi najróżniejszych profesji, jednocząc ich wokół pasji do przyrody i krajobrazu Pomorza Zachodniego.
Pozostawiła po sobie unikalny i różnorodny dorobek naukowy i popularyzatorski. Obok licznych artykułów naukowych, była także autorką i współautorką cenionych opracowań, takich jak podręcznik „Botanika dla zootechników”, bogato ilustrowany przewodnik „Zieleń Szczecina”, monografia Cmentarza Centralnego w Szczecinie, czy cieszące się dużym turystycznym i krajoznawczym zainteresowaniem „Leśny Kompleks Promocyjny Puszcze Szczecińskie, krajobrazy leśnie i otwartych przestrzeni” oraz cykl 3 książek-przewodników z serii „Okolice, Tajemnice Szlaki”.
Przez lata aktywnie wspierała leśników, przewodnicząc Radzie Naukowo-Społecznej Leśnego Kompleksu Promocyjnego Puszcze Szczecińskie. Była przewodniczącą Oddziału Szczecińskiego Sekcji Dendrologicznej Polskiego Towarzystwa Botanicznego oraz członkinią honorową Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego. Aktywnie współpracowała z mentorami polskiej dendrologii – prof. Władysławem Bugałą, prof. Jerzym Tumiłowiczem, prof. Mieczysławem Czekalskim, doc. Henrykiem Chylareckim oraz z wieloma naukowcami i praktykami z dziedzin architektura, urbanistyka i ruralistyka, ochrona zabytków, faunistyka, fotografika.
Jako wybitny dydaktyk wypromowała 4 doktorów oraz kilkudziesięciu magistrów i inżynierów. W latach 1966/67-1970/71 pełniła funkcję opiekuna roku studentów Wydziału Rolniczego, którzy już jako absolwenci, przez kolejne dekady utrzymywali z Nią serdeczną, przyjacielską więź. Pomimo przebywania na zasłużonej emeryturze, służyła swoją ogromną wiedzą i radą, pozostając dla nas niedoścignionym autorytetem.
Odeszła od nas Osoba o wielkiej mądrości, sercu do przyrody, otwartości do ludzi, niezwykłej pracowitości i chęci dzielenia się wiedzą. W pamięci swoich naukowych wychowanków Pani Profesor pozostaje jako osoba skromna i prawa, niezależna i nonkonformistyczna, twórcza i wizjonerska, o wręcz niespożytej energii.
Dawni studenci dziękują Pani Profesor za wprowadzenie w świat dendrologii, przyrody Pomorza Zachodniego, niezapomniane terenowe zajęcia i naukowe eksploracje. To postrzeganie i dociekliwość naukowa pozostała w nas na zawsze.
Rodzinie, Bliskim oraz Przyjaciołom składamy wyrazy najgłębszego współczucia.
Cześć Jej Pamięci!
Wychowankowie i współpracownicy Profesor Aleksandry Stachak
wraz z Zarządem Głównym Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego
